Thủ tục chuyển đất trồng cây lâu năm sang đất ở theo quy định mới

Thông qua Cổng TTĐT Chính phủ, ông Nguyễn Quang Sơn (Hà Tĩnh) thắc mắc, bố mẹ ông là công nhân trồng rừng của lâm trường. Năm 1973, gia đình cùng nhiều công nhân khác được lâm trường đưa đến khai hoang, định cư tại khu vực mang tên Đội 3 Lâm nghiệp. Sau năm 1980, lâm trường bàn giao khu đất này cho địa phương quản lý.

Đến giai đoạn 2000-2002, các hộ dân tại đây được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm đất ở và đất trồng cây lâu năm liền kề. Riêng gia đình ông Sơn được cấp sổ đỏ năm 2001 với diện tích hơn 1.500 m2, trong đó có 400 m2 đất ở, phần còn lại là đất trồng cây lâu năm.

Hiện nay, bố mẹ ông Sơn cùng nhiều hộ dân có nhu cầu chuyển phần đất trồng cây lâu năm sang đất ở và mong muốn được miễn tiền sử dụng đất do đất có nguồn gốc sử dụng trước năm 1980. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của ông Sơn, toàn bộ khu Đội 3 Lâm nghiệp không có trong bản đồ 299 và các hộ dân cũng không còn giấy tờ pháp lý chứng minh quá trình sử dụng đất trước năm 1980.

Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cho biết, Điều 157 Luật Đất đai năm 2024 cùng Điều 18, 19 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP đã quy định cụ thể các trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất. Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội và Điều 6 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP cũng quy định việc nộp tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp, đất vườn ao sang đất ở.

Theo Bộ NN&MT, trường hợp gia đình ông Sơn chuyển đất trồng cây lâu năm sang đất ở thì vẫn phải nộp tiền sử dụng đất nếu không thuộc nhóm được miễn, giảm theo quy định tại Điều 18 và Điều 19 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP.

Đáng chú ý, cơ quan này khẳng định pháp luật đất đai hiện hành không quy định việc phải xác định nguồn gốc thửa đất trước năm 1980 khi thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở.

Về thủ tục thực hiện, khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai năm 2024 quy định trường hợp chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai năm 2024 cũng quy định căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư hoặc đất nông nghiệp nằm cùng thửa với đất ở sang đất ở.

Ngoài ra, Nghị quyết số 66.3/2025/NQ-CP của Chính phủ cho phép cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, kế hoạch sử dụng đất hằng năm hoặc phương án phân bổ đất đai cấp tỉnh để xem xét cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Theo khoản 2 Điều 227 Luật Đất đai năm 2024, cơ quan quản lý đất đai sẽ kiểm tra điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng quy định, người dân sẽ được hướng dẫn bổ sung.

Bộ NN&MT cũng cho biết, theo Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, UBND cấp tỉnh có thẩm quyền ban hành quy định cụ thể về trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai tại địa phương. Do đó, người dân có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất cần liên hệ cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn hồ sơ, thủ tục và xác định nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Mua đất giấy viết tay hơn 20 năm, thủ tục sang tên hiện nay ra sao?

SKĐS – Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa trả lời kiến nghị của một công dân tại TP Cần Thơ liên quan đến việc sang tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất mua bằng giấy viết tay từ năm 1999.