Đau bụng kinh dữ dội coi chừng bị lạc nội mạc tử cung

Đối với nhiều phụ nữ, đau bụng kinh thường được xem là hiện tượng quen thuộc mỗi tháng. Một vài cơn đau âm ỉ ở vùng bụng dưới trong ngày đầu hành kinh thường được coi là bình thường. Tuy nhiên, nếu cơn đau ngày càng dữ dội, kéo dài nhiều năm, phải dùng thuốc giảm đau liên tục hoặc ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt, đó có thể không còn là đau bụng kinh thông thường.

Lạc nội mạc tử cung là gì?

Bình thường, nội mạc tử cung là lớp mô nằm bên trong tử cung, bong ra theo chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng. Nhưng ở người mắc lạc nội mạc tử cung, các mô giống nội mạc tử cung lại phát triển ở những vị trí bên ngoài tử cung như buồng trứng, vòi trứng, phúc mạc vùng chậu, thậm chí ở ruột hoặc bàng quang.

Những mô “đi lạc” này vẫn chịu ảnh hưởng của hormone sinh dục nữ giống như nội mạc tử cung bình thường. Mỗi kỳ kinh, chúng cũng dày lên, chảy máu và gây phản ứng viêm tại chỗ. Theo thời gian, tình trạng này có thể tạo sẹo, dính các cơ quan trong vùng chậu và gây đau kéo dài.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn vì người bệnh nhầm lẫn với đau bụng kinh thông thường.

Dấu hiệu nào cho thấy đau bụng kinh không còn bình thường?

Dấu hiệu quan trọng nhất là cơn đau có xu hướng nặng dần theo thời gian.

Nếu trước đây chỉ đau nhẹ vài giờ nhưng hiện tại đau dữ dội, kéo dài nhiều ngày hoặc phải nghỉ học, nghỉ làm vì đau thì cần đặc biệt lưu ý. Một số phụ nữ mô tả cơn đau như bị siết chặt vùng bụng dưới, đau lan xuống lưng hoặc chân, kèm buồn nôn, tiêu chảy, chóng mặt.

Không ít người phải dùng thuốc giảm đau liều mạnh hàng tháng mới có thể sinh hoạt bình thường. Đây là dấu hiệu cho thấy cơn đau có thể liên quan đến bệnh lý thực thể thay vì chỉ là phản ứng sinh lý thông thường.

Ngoài đau bụng kinh dữ dội, lạc nội mạc tử cung còn có thể gây:

• Đau vùng chậu kéo dài.
• Đau khi quan hệ tình dục.
• Đau khi đi tiểu hoặc đại tiện trong kỳ kinh.
• Kinh nguyệt nhiều bất thường.
• Đầy bụng, mệt mỏi kéo dài.
• Khó mang thai hoặc hiếm muộn.

Một điểm đáng chú ý là mức độ đau không phải lúc nào cũng phản ánh mức độ nặng của bệnh. Có người tổn thương rộng nhưng đau ít, trong khi người khác chỉ tổn thương nhỏ đã đau dữ dội.

Vì sao bệnh thường bị phát hiện muộn?

Nhiều phụ nữ có tâm lý chịu đựng vì nghĩ đau bụng kinh là “đặc điểm cơ địa”. Không ít người tự mua thuốc giảm đau uống nhiều năm mà không đi khám.

Trong khi đó, lạc nội mạc tử cung là bệnh khó chẩn đoán sớm vì triệu chứng dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa, viêm phụ khoa hoặc hội chứng ruột kích thích. Thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng đến khi được chẩn đoán ở nhiều trường hợp có thể kéo dài nhiều năm.

Các chuyên gia sản phụ khoa cho biết phụ nữ trẻ, đặc biệt nhóm từ 20–35 tuổi, cần chú ý hơn nếu đau bụng kinh ngày càng tăng hoặc xuất hiện đau vùng chậu mạn tính.

Lạc nội mạc tử cung có nguy hiểm không?

Dù là bệnh lành tính, lạc nội mạc tử cung có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không điều trị sớm.

Cơn đau kéo dài khiến nhiều phụ nữ mệt mỏi, mất ngủ, giảm khả năng làm việc và dễ rơi vào stress hoặc lo âu. Một số trường hợp đau kéo dài nhiều năm gây ảnh hưởng tâm lý rõ rệt.

Đáng lo hơn, đây còn là nguyên nhân phổ biến gây hiếm muộn. Các tổn thương và sẹo dính ở buồng trứng hoặc vòi trứng có thể làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên.

Ở giai đoạn nặng, bệnh có thể gây nang lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng, dính vùng chậu hoặc ảnh hưởng đến ruột và bàng quang.

Khi nào nên đi khám?

Phụ nữ nên đi khám sản phụ khoa nếu có các dấu hiệu:

• Đau bụng kinh ngày càng nặng.
• Đau khiến phải nghỉ học hoặc nghỉ làm.
• Dùng thuốc giảm đau thường xuyên nhưng không hiệu quả.
• Đau khi quan hệ tình dục.
• Đau vùng chậu kéo dài ngoài kỳ kinh.
• Kinh nguyệt bất thường.
• Khó mang thai sau thời gian dài.

Hiện nay, siêu âm phụ khoa, MRI hoặc nội soi có thể hỗ trợ chẩn đoán bệnh. Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát triệu chứng tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng ảnh hưởng khả năng sinh sản.

Điều trị và kiểm soát bệnh ra sao?

Tùy mức độ bệnh và nhu cầu sinh con, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, điều trị nội tiết hoặc can thiệp phẫu thuật.

Ngoài điều trị y khoa, người bệnh cũng cần duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, tập luyện nhẹ nhàng và hạn chế căng thẳng kéo dài để hỗ trợ kiểm soát triệu chứng.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phụ nữ không nên xem việc đau bụng kinh dữ dội là chuyện bình thường phải chấp nhận. Một cơn đau kéo dài qua nhiều năm đôi khi chính là tín hiệu cơ thể đang cảnh báo một bệnh lý phụ khoa cần được phát hiện sớm.

Mẫu đơn bì, vị thuốc điều hòa kinh nguyệt, giảm đau bụng kinh

SKĐS – Mẫu đơn bì là vị thuốc được bào chế từ rễ cây mẫu đơn. Đây là dược liệu có tính hàn, vị đắng, cay thường được sử dụng phổ biến trong các trường hợp điều trị rối loạn kinh nguyệt, phong hàn và một số bệnh lý khác cho phụ nữ sau sinh.