Cây muội hồng sau khi tịch thu có thể trồng lại về tự nhiên không?

122 cây muội hồng bị thu giữ tại Thanh Hóa 

Đội Kiểm lâm Cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng và Hạt Kiểm lâm Hà Trung vừa phối hợp thu giữ số lượng lớn cây muội hồng tại vườn nhà một người dân ở thôn Nội 2, xã Hồ Vương, tỉnh Thanh Hoá.

Qua kiểm tra, lực lượng kiểm lâm phát hiện 122 cây muội hồng, nghi phục vụ hoạt động kinh doanh. Chủ hộ đã không xuất trình được giấy tờ hợp pháp của số lượng cây. Lực lượng kiểm lâm đã lập biên bản, tịch thu toàn bộ số cây muội hồng nói trên, đồng thời bàn giao cho Vườn Quốc gia Bến En để bảo tồn, chăm sóc.

Thời gian qua, Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường ngăn chặn tình trạng khai thác cây muội hồng từ rừng tự nhiên làm cây cảnh; khuyến nghị các lực lượng chức năng, địa phương phối hợp ngăn chặn vận chuyển cây muội hồng trái phép qua dịch vụ bưu chính. Đồng thời khuyến cáo người dân cần tỉnh táo, tránh bị cuốn theo cơn sốt giá và khai thác, tàng trữ, vận chuyển, mua bán cây muội hồng trái pháp luật.

Theo Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa, tang vật là cây, phôi cây (thân cắt khúc, gốc, rễ, cành) thuộc loại dễ hư hỏng, khó bảo quản lâu dài nếu không được xử lý kịp thời. Tuy nhiên, nếu thanh lý theo quy định có thể dẫn đến nguy cơ hợp thức hóa nguồn gốc cây rừng tự nhiên và tạo sơ hở cho việc quay vòng tang vật, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Qua nắm bắt thông tin, hiện nay trên thị trường chưa có cơ sở kinh doanh, trồng hợp pháp loại cây này; việc xác định giá trị tang vật gặp nhiều khó khăn, không ổn định, phụ thuộc lớn vào thị hiếu người chơi cây cảnh.

Theo chuyên gia lâm nghiệp Nguyễn Văn Cường, cây muội hồng thường mọc ở các khu vực địa hình hiểm trở như vách đá, rừng nghèo, khiến việc khai thác gặp nhiều rủi ro. Việc trồng lại cây muội hồng về tự nhiên cũng không thể tái tạo lại sinh cảnh ban đầu. Không thể trồng lại chúng trên các vách đá cheo leo được, còn nếu trồng ở rừng bình thường thì khả năng bị khai thác lại cũng rất cao nếu không có kiểm soát nghiêm ngặt.

“Phù hợp nhất là trồng lại ở các khu vực vườn quốc gia có sự quản lý của các lực lượng chức năng. Không thể trồng lại muội hồng trên các vách đá – nơi chúng bị khai thác lấy đi”, chuyên gia này nhận định.

Mới đây, Hạt Kiểm lâm Cẩm Thủy cũng phát hiện 15 phôi cây muội hồng (trọng lượng 81kg) được tập kết tại bưu điện xã Cẩm Thạch để chuẩn bị gửi đi tiêu thụ. Cơ quan kiểm lâm khuyến cáo người dân cần thận trọng trước “cơn sốt” muội hồng, tránh chạy theo lợi nhuận trước mắt mà vi phạm quy định về bảo vệ rừng.

Cây muội hồng chủ yếu mọc ở các mỏm đá cheo leo hoặc trong những khu rừng có trữ lượng thấp. Thời gian qua, loại cây này được nhiều người ưa chuộng, săn tìm để trưng bày trên bàn uống trà. Việc khai thác cây muội hồng tiềm ẩn nhiều rủi ro, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Luật Lâm nghiệp năm 2017 quy định việc khai thác lâm sản trong rừng tự nhiên phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép và thực hiện đúng quy định pháp luật. Việc tự ý vào rừng khai thác cây muội hồng khi chưa được cấp phép là hành vi khai thác lâm sản trái phép.

Ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, nếu hành vi khai thác muội hồng trái phép gây thiệt hại nghiêm trọng cho rừng, hoặc được thực hiện có tổ chức còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản.

Giá trị thực sự của cây muội hồng là gì?

Trong cộng đồng người chơi cây cảnh, muội hồng được đánh giá là loài cây “dễ chơi”, dễ tạo dáng, thích hợp với không gian nhỏ. Tuy nhiên, chính sự lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội cùng các hoạt động livestream mua bán đã khiến giá trị của loài cây này bị đẩy lên cao bất thường.

Nhiều chuyên gia lâm nghiệp nhận định, muội hồng thực chất chỉ là dạng cây bụi thân gỗ, thuộc nhóm lâm sản phụ, không phải loài quý hiếm. Tuy vậy, việc bị “thổi giá” đã kích thích làn sóng vào rừng khai thác, dẫn tới những hệ lụy nghiêm trọng về tài nguyên và môi trường.

Muội hồng thường sinh trưởng ở những khu vực núi đá vôi cheo leo, địa hình hiểm trở. Việc khai thác không chỉ làm suy giảm quần thể tự nhiên mà còn phá vỡ cấu trúc sinh thái rừng, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học.

Đáng lo ngại hơn, hoạt động “săn cây” diễn ra trong điều kiện nguy hiểm, tiềm ẩn rủi ro tai nạn cao. Đã có những cảnh báo về việc người dân leo trèo vách đá để đào cây, đối mặt với nguy cơ mất an toàn tính mạng. Bên cạnh đó, việc mua bán, vận chuyển trái phép còn gây phức tạp về an ninh trật tự tại các khu vực rừng giáp ranh, tạo áp lực lớn cho công tác quản lý lâm nghiệp.

Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam’s Wildlife – SVW) cho biết, Muội hồng là loài thực vật đặc hữu của hệ sinh thái núi đá vôi – một dạng sinh cảnh đặc thù và rất khó phục hồi trong thời gian ngắn. Khi loài cây này bị khai thác tận diệt, không chỉ riêng loài đó biến mất mà còn kéo theo sự suy giảm đa dạng sinh học trong toàn khu vực.

Các chuyên gia của SVW lý giải, những vách đá bị đào xới là nơi sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã, trong đó có Voọc mông trắng – loài linh trưởng quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Khi sinh cảnh bị phá vỡ, chúng mất đi hành lang di chuyển, cư trú, kiếm ăn và duy trì quần thể.

Bên cạnh đó, hoạt động đào bới quy mô lớn đã đưa các thợ săn xâm nhập sâu vào các khu bảo tồn thiên nhiên, mang theo tiếng ồn, rác thải. Khi đó, sự va chạm giữa con người với động vật hoang dã diễn ra thường xuyên, gia tăng nguy cơ xung đột và khiến chúng dần rời bỏ môi trường sống.

Nghiêm trọng hơn, việc đào cây, phá đá làm lung lay kết cấu bề mặt núi đá vôi, gia tăng nguy cơ sạt lở và làm suy giảm nghiêm trọng khả năng chống chịu của rừng trước các biến động thời tiết.

Chính vì vậy, các chuyên gia của SVW cho rằng, thú chơi cây cảnh Muội hồng là hành động tước đoạt những báu vật rừng già, kêu gọi mọi người không mua bán, trưng bày các loài thực vật khai thác trái phép từ tự nhiên, không tiếp tay cho trào lưu tàn phá sinh cảnh núi đá vôi.

Chiêm ngưỡng voọc mông trắng leo trèo trên cây muội hồng bị săn lùng trong rừng tự nhiên

SKĐS – Theo các chuyên gia, khi mất đi muội hồng, vọoc mất điểm bám và hành lang di chuyển, suy giảm khả năng kiếm ăn, sinh hoạt và duy trì quần thể. Từ đó, kéo theo sự xáo trộn của toàn bộ chuỗi sinh thái khu vực.